═slenskar kryddjurtir

Blˇ­berg
Blˇ­berg

═ nßtt˙runni mß finna margar nytjajurtir og nßtt˙ruleg krydd sem upplagt er a­ třna ß sumrin, ■urrka og nota svo yfir veturinn. Ůessar jurtir er svo hŠgt a­ blanda saman og nota ß bŠ­i kj÷t og fisk, vi­ eldun e­a ■egar ß a­ grafa. Einnig er hŠgt a­ b˙a til yndisleg te og tinkt˙rur ˙r Ýslenskum jurtum. HÚráÝ Skagafir­i er hŠgt a­ finna margar ■essara jurta auk berja og sveppa sem vi­ hvetjum alla til a­ kynna sÚr nßnar.

Miki­ af upplřsingum er til um notkun og verkun ■essara jurta. Ef ßhugi er ß a­ kynna sÚr mßli­ nßnar eru til bŠ­i bŠkur og vefsÝ­ur um jurtir og hvernig best sÚ a­ standa a­ verkun ■eirra, t.d. ═slenskar lŠkningajurtir eftir Arnbj÷rgu Lindu Jˇhannsdˇttur og lei­beiningarrit Bygg­astofnunar um s÷fnun, verkun og s÷lu villigrˇ­urs ßri­ 1990.

Blˇ­berg er okkar timjan og vex ■a­ vÝ­a um landi­ Ý mˇum og melum. Blˇ­berg er sagt vera gott vi­ řmsum kvillum og hefur veri­ nota­ sem lŠkningajurt Ý ßrara­ir. Jurtin er s÷g­ hafa hreinsandi ßhrif ß lÝkamann og te ˙r blˇ­bergi er m.a. tali­ hafa gˇ­ ßhrif Ý barßttunni vi­ flensuna og vi­ timburm÷nnum. Blˇ­bergi­ er best ß­ur og ß me­an h˙n blˇmstrar og ■vÝ er hŠgt a­ byrja a­ tÝna ■a­ mj÷g snemma. Jurtin inniheldur margar virkar ilmkjarnaolÝur og hßtt hlutfall andoxunarefna. Blˇ­berg er oft nota­ ■urrka­ ß kj÷t, fisk og Ý hvers kynns grŠnmetisrÚtti. Einnig er hŠgt a­ b˙a til blˇ­bergs kryddsmj÷r.

Ljˇnsl÷pp e­a ljˇnslappi er algeng jurt Ý lßglendi um allt land. ┴­ur fyrr var ljˇnslappi miki­ nota­ur vi­ kverkameini, hŠsi og hßlsbˇlgu og var hann ■vÝ oft nefndur kverkagras. Ljˇnslappi er einnig talinn vera grŠ­andi, styrkjandi og bˇlguey­andi. Jurtin var ß­ur notu­ til ■ess a­ grŠ­a sßr og skur­i og st÷­va ni­urgang. Best er a­ tÝna jurtina fyrir blˇmstrun Ý j˙nÝ. L÷mbin eru sˇlgin Ý ljˇnsl÷ppina ß afrÚttinni og hentar h˙n ■vÝ vel ß lambakj÷t. Ůß er ljˇnsl÷pp einnig gott krydd ß villibrß­ eins og gŠsabringu.

Birkilauf er prř­ilegt krydd sem hentar bŠ­i vel ß villibrß­, lambakj÷t og fisk. Ůa­ er bŠ­i er hŠgt a­ nota birkilaufi­ ferskt og ■urrka­. SÚ ■a­ nota­ ferskt eru laufin h÷f­ heil, en ■urrku­ lauf eru mulin. Blanda af birkilaufi, blßberjalyngi og blˇ­bergi er mj÷g gˇ­ ß lambakj÷t. Birkilauf er einnig hŠgt a­ nota sem krydd Ý řmiskonar brau­bakstur og te. Best er a­ safna laufunum snemma sumars e­a seinnihluta ßg˙st. Vi­ třnslu eru nřvaxnir sprotar teknir framan af greinum me­ klippum. Einnig er hŠgt a­ nota birkigreinar til a­ reykelda ß grilli.

Vi­ bl÷ndun ■essara kryddjurta Ý matarger­ eru fß takm÷rk. Ůa­ sem gildir er a­ prˇfa sig ßfram og finna ˙t hva­ fellur best a­ brag­laukunum. Gott er a­ setja sjßvarsalt og einhverja tegund af pipar saman vi­ Ýslensku jurtirnar.á


SvŠ­i

Skagafj÷r­ur - Matur ˙r hÚra­i - Local Food